India Russia Relations અંગે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ભારતના લાંબા સમયથી ચાલતા મોસ્કો સાથેના સંબંધોનો બચાવ કર્યો છે. નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી Munich Leaders Meeting દરમિયાન તેમણે કહ્યું કે 1950ના દાયકાથી ભારત અને રશિયા વચ્ચેના સંબંધોની ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ આજે પણ બંને દેશોના સંબંધોને અસર કરે છે. The Times of India
જયશંકરે ખાસ કરીને એ સમયનો ઉલ્લેખ કર્યો જ્યારે ભારતની સુરક્ષા અને પ્રાદેશિક અખંડિતતા સામે પડકારો હતા. તેમના જણાવ્યા મુજબ, તે સમયે સોવિયત સંઘ ભારતની સાથે ઊભો રહ્યો હતો. આ ઐતિહાસિક અનુભવને ભારત મોસ્કો સાથેના વર્તમાન સંબંધોને જોતી વખતે ભૂલતું નથી. The Times of India
India Russia Relations હવે માત્ર સંરક્ષણ સુધી મર્યાદિત નથી
જયશંકરે જણાવ્યું કે ભારત-રશિયા સંબંધો સમય સાથે બદલાયા છે. પહેલાં બંને દેશો વચ્ચે રક્ષા અને વ્યૂહાત્મક સહકારને વધુ મહત્વ મળતું હતું. હવે આ સંબંધમાં વેપાર, રોકાણ, ઊર્જા, કુદરતી સંસાધનો, પરમાણુ સહકાર અને અવકાશ ક્ષેત્ર પણ મહત્વના બની ગયા છે.
ભારત અને રશિયા વચ્ચેના સંબંધોને ભારત પોતાના અનુભવના આધારે જુએ છે, એવું પણ જયશંકરે સમજાવ્યું. તેમના મત મુજબ દરેક દેશ બીજા દેશ સાથેના સંબંધોને પોતાના ઐતિહાસિક અને વ્યૂહાત્મક અનુભવથી જ આંકે છે. LinkedIn
Russia-Ukraine War પર ભારતનું વલણ શું છે?
Russia-Ukraine War અંગે જયશંકરે ફરી કહ્યું કે ભારત સંઘર્ષનો અંત ઇચ્છે છે અને તેના માટે dialogue, diplomacy and negotiations જરૂરી છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે ભારત હવે માત્ર શાંતિ માટે અપીલ કરવા પૂરતું મર્યાદિત નથી રહ્યું. છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં નવી દિલ્હીએ રશિયા અને યુક્રેન બંને સાથે વાતચીત વધારી છે. ભારત ખાસ કરીને Black Sea shipping, grain exports, energy exports અને non-attack arrangements જેવા મુદ્દાઓ પર મદદરૂપ થવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. The Indian Express
7 ઓક્ટોબરના રોજ વિદેશ મંત્રાલયે પણ પુષ્ટિ કરી હતી કે ભારત રશિયા અને યુક્રેન બંને સાથે ceasefire proposal અંગે વાતચીત કરી રહ્યું છે. તેમાં Black Seaમાં merchant shippingની સુરક્ષા અને grain તથા energy suppliesના પ્રવાહ જેવા મુદ્દાઓ સામેલ છે. Hindustan Times
ભારત માટે Russia સાથેના સંબંધોનું મહત્વ
તાજેતરના સમયમાં ભારત-રશિયા સંબંધો પર પશ્ચિમી દેશોની નજર રહી છે. છતાં ભારતે સતત પોતાના રાષ્ટ્રીય હિત અને વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતાને આધારે વિદેશ નીતિ ઘડવાની વાત કરી છે.
આ સંબંધનો વ્યાપ પણ હજુ વિસ્તરી રહ્યો છે. સપ્ટેમ્બર 2026માં ભારત અને રશિયાએ રાજકીય, આર્થિક, રક્ષા, ઊર્જા અને અવકાશ ક્ષેત્રે સહકારની સમીક્ષા કરી હતી અને બંને દેશોએ Special and Privileged Strategic Partnership વધુ મજબૂત કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી હતી. Press Information Bureau
જયશંકરની તાજી ટિપ્પણીઓ દર્શાવે છે કે ભારત માટે India Russia Relations માત્ર ભૂતકાળની મિત્રતાનો મુદ્દો નથી. તે ઐતિહાસિક અનુભવ, વર્તમાન રાષ્ટ્રીય હિત અને બદલાતા વૈશ્વિક સમીકરણો વચ્ચેનું વ્યૂહાત્મક સંતુલન પણ છે.